e-TOLL i monitoring SENT – jak automatyczna transmisja danych GPS pomaga firmie transportowej?
Przy obsłudze opłat e-TOLL i przewozach rejestrowanych w SENT kluczowe jest prawidłowe przekazywanie wymaganych danych lokalizacyjnych. Problem zaczyna się wtedy, gdy transmisja zostanie przerwana przez błąd urządzenia, uśpienie aplikacji albo niewłaściwą obsługę. Dlatego firmy transportowe coraz częściej automatyzują ten proces za pomocą Zewnętrznych Systemów Lokalizacji (ZSL). Z tego artykułu dowiesz się, z jakimi wymogami wiążą się te dwa państwowe systemy oraz jak dobór odpowiednich narzędzi pozwala ograniczyć ryzyko błędów w codziennej pracy floty.
Jak działa e-TOLL i kto musi z niego korzystać?
System e-TOLL to rozwiązanie teleinformatyczne służące do elektronicznego poboru opłat za przejazdy wybranymi odcinkami dróg krajowych, ekspresowych oraz autostrad w Polsce. System opiera się na technologii pozycjonowania satelitarnego (GNSS) i wykorzystuje dane geolokalizacyjne przekazywane do systemu KAS.
Obowiązek uiszczania opłat w tym systemie dotyczy pojazdów i zespołów pojazdów, których dopuszczalna masa całkowita (DMC) przekracza 3,5 t, a także autobusów. Oznacza to, że przed rozpoczęciem przejazdu odcinkiem objętym opłatą pojazd musi być prawidłowo zarejestrowany w systemie, a wybrane urządzenie lub aplikacja muszą działać zgodnie z wymaganiami e-TOLL. Do przekazywania danych geolokalizacyjnych przewoźnik może wykorzystać różne urządzenia: specjalne aplikacje mobilne, przenośne urządzenia OBU (On-Board Unit) lub montowane na stałe systemy ZSL.
Na czym polega monitoring SENT?
System Elektronicznego Nadzoru Transportu (SENT) to narzędzie stworzone do uszczelnienia państwowego systemu podatkowego. Narzuca ono obowiązek monitorowania drogowego (i kolejowego) przewozu tzw. towarów wrażliwych. Do tej grupy zalicza się między innymi: paliwa silnikowe, wybrane oleje, alkohol skażony, susz tytoniowy, rozpuszczalniki oraz niektóre rodzaje odpadów.
Realizacja przewozu objętego rejestrem SENT nakłada na firmę konkretne obowiązki. Wymagane jest dokonanie zgłoszenia, wygenerowanie numeru referencyjnego oraz wyposażenie pojazdu w urządzenie przekazujące dane geolokalizacyjne, przypisane do tego zgłoszenia. Zgodnie z przepisami, transmisja z lokalizatora musi być utrzymana przez cały czas trwania przewozu. Jeżeli z jakiegokolwiek powodu (np. utraty zasięgu trwającej zbyt długo, awarii urządzenia) przesyłanie danych zostanie przerwane na ponad godzinę, kierowca powinien zastosować procedurę przewidzianą w przepisach, w tym zatrzymać pojazd w przypadku braku możliwości przywrócenia wymaganej transmisji danych. Kontynuowanie jazdy jest dozwolone dopiero po przywróceniu prawidłowej łączności z systemem.
Co grozi za brak wymaganej transmisji danych?
Brak prawidłowego przekazywania danych może wiązać się z konsekwencjami finansowymi dla przewoźnika, a w określonych sytuacjach również dla kierowcy. Rodzaj i wysokość sankcji zależą od charakteru naruszenia oraz przepisów regulujących dany system:
Naruszenia w systemie e-TOLL: Naruszenie obowiązków związanych z uiszczaniem opłaty elektronicznej może skutkować nałożeniem opłaty dodatkowej lub innej sankcji przewidzianej w przepisach. Dlatego istotne jest prawidłowe zarejestrowanie pojazdu, aktywowanie urządzenia oraz kontrolowanie poprawności przekazywania danych.
Naruszenia w systemie SENT: Tutaj przepisy są również bardzo restrykcyjne. Ustawowa kara pieniężna nakładana na przewoźnika za niedopełnienie obowiązku zapewnienia przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych jest dotkliwa dla budżetu firmy. Ponadto kierowca, który nie włączy lokalizatora, prowadzi pojazd z niesprawnym urządzeniem lub nie zatrzyma się w przypadku trwałej awarii transmisji, również podlega sankcjom finansowym.
Dlaczego telefon nie zawsze jest dobrym narzędziem do transmisji?
Do obsługi obydwu systemów KAS udostępnia bezpłatną aplikację mobilną e-TOLL PL. Jest to rozwiązanie przystępne i niewymagające początkowych inwestycji w sprzęt, jednak w profesjonalnym i wielogodzinnym wykorzystaniu flotowym napotyka na pewne ograniczenia technologiczne i operacyjne.
Głównym problemem jest to, że smartfon to urządzenie wielozadaniowe, które nie zostało zaprojektowane z myślą o wyłącznie ciągłym przesyłaniu danych GPS w tle. Podczas trasy aplikacja potrafi napotkać przeszkody takie jak:
agresywne zarządzanie energią przez system operacyjny telefonu (znane nam wszystkim automatyczne usypianie aplikacji działających w tle w celu oszczędzania baterii),
duże zapotrzebowanie na energię, wymagające ciągłego podłączenia do sprawnej ładowarki samochodowej,
ryzyko przegrzania urządzenia pozostawionego w uchwycie na szybie w upalne dni,
konieczność czynnego udziału kierowcy (pamiętanie o uruchomieniu odpowiedniego programu przed rozpoczęciem właściwej trasy).
Jak ZSL automatyzuje przesyłanie danych?
Zewnętrzny System Lokalizacji (ZSL) to rozwiązanie oparte na module telematycznym, który na stałe wpina się w instalację elektryczną pojazdu. Przenosi to wymóg pilnowania transmisji ze smartfona (i pamięci kierowcy) na dedykowane urządzenie działające w tle.
Niektóre urządzenia ZSL mają również pamięć wewnętrzną, która pozwala przechować dane podczas chwilowej utraty łączności. W przypadku chwilowego braku zasięgu GSM urządzenie może buforować dane lokalizacyjne. Po odzyskaniu łączności zapisane informacje mogą zostać przekazane do systemu.
Co sprawdzić przed wyborem lokalizatora do e-TOLL i SENT?
Przy regularnych przewozach objętych SENT oraz przejazdach drogami objętymi e-TOLL warto ograniczyć liczbę czynności wymagających ręcznej obsługi ze strony kierowcy. Szukając odpowiedniego dostawcy systemu ZSL, warto zwrócić uwagę na kilka istotnych kwestii:
Sprawdź, czy operator i urządzenie są dopuszczone do systemu e-TOLL: Upewnij się, że operator oraz oferowane urządzenie znajdują się na oficjalnej liście operatorów i urządzeń OBU/ZSL dopuszczonych do systemu e-TOLL. To warunek konieczny, aby dane mogły być przekazywane na państwowe serwery.
Sposób montażu: Instalacja schowana głęboko w desce rozdzielczej skutecznie eliminuje problem przypadkowego odłączenia od zasilania, co bywa częstą bolączką w przypadku urządzeń typu OBU wpinanych bezpośrednio w gniazdo zapalniczki.
Wsparcie dla zarządzania flotą: Warto dopytać wybranego dostawcę, czy jego systemy oferują dodatkowe funkcje wykraczające poza obowiązki skarbowe – takie jak m.in. monitoring pojazdów, optymalizacja tras czy analityka kosztów, co dodatkowo ułatwia codzienną organizację pracy przewoźnika.
Realizujesz transporty objęte e-TOLL lub SENT? Sprawdź rozwiązania ZSL dla swojej floty. Opisz, jak wygląda organizacja transportu w Twojej firmie, a pomożemy dobrać rozwiązanie odpowiednie do sposobu pracy pojazdów.